Soi Kèo – Người trong bức ảnh mà bạn đang xem chính là danh thủ huyền thoại Frank Rijkaard trong màu áo của Ajax Amsterdam. Còn thằng bé đứng bên cạnh anh chính là Wesley Sneijder lẫy lừng mà chúng ta đang được chứng kiến hiện tại.
*** Chỉ có ở Soikeo : Vì sao có Kền Kền Trắng?
Một hình ảnh đơn giản, nhưng giúp ta hiểu lò đào tạo trẻ của Ajax đã sản sinh ra những nhân tài lớn theo kiểu thế hệ nối tiếp nhau. Thành tích lớn nhất của Ajax là vào năm 1995, Ajax vô địch Champions League với đội hình ra sân có 7 cầu thủ do mình đào tạo.
Nếu cách mạng tư sản Hà Lan là dấu mốc cho lịch sử thế giới cận đại, thì trong bóng đá, Ajax là kẻ tiên phong cho việc đào tạo cầu thủ trẻ. Họ, là đội bóng đầu tiên xác lập một “TIÊU CHUẨN VÀNG” cho đầu vào của các cầu thủ trẻ. Để được vào lò đào tạo trẻ Ajax, các cầu thủ trẻ phải đáp ứng được tiêu chuẩn TIPS mà đội bóng đặt ra. TIPS viết tắt của 4 chữ cái Technique (Kỹ thuật), Insight (Tầm nhìn), Personality (Nhân cách) và Speed (Tốc độ).
“Mr Ajax” Sjaak Swart và “Thánh” Johan Cruijff là những cái tên tiêu biểu đầu tiên, họ là những hạt giống được sản sinh sau thế chiến II. Ví dụ, Johan Cruyff đã ở Ajax từ năm 10 tuổi. Huw Jennings, tip bong da một chuyên viên về đào tạo cầu thủ trẻ ở Anh đã miêu tả thế này:
Đường lối đào tạo của Ajax chính là hướng các cầu thủ theo sơ đồ 4-3-3 truyền thống của họ. Một “Cơn lốc màu da cam” thu nhỏ với triết lý tấn công, đẹp mắt, hấp dẫn, sáng tạo và đầy tốc độ. Chính triết lý ấy đã đào tạo nên những cầu thủ kỹ thuật rất tốt, tip bóng đá pro như bạn đề cập trong câu hỏi. Cùng với TIPS làm đầu vào. Các buổi tập luyện của Ajax luôn hướng tới 8 vấn đề quan trọng:
1.Phối hợp. 2.Đá phạt – chuyền bóng – ném biên. 3.Qua người. 4.Đánh đầu. 5. Dứt điểm. 6. Vị trí trên sân. 7. Chiến thuật. 8. Phối hợp nhóm nhỏ.
Nhưng có thật tất cả đều là màu hồng? Không phải. Phía sau đó luôn là những sự khổ luyện. Ajax là kẻ tiên phong, và đường lối Ajax tạo nên cực kỳ khắc nghiệt, nó mang tính chọn lọc tự nhiên. Kẻ giỏi được tồn tại, người kém bị đào thải. Với những yêu cầu khắt khe trên kia, lò đào tạo trẻ của Ajax đã sản sinh ra biết bao nhiêu thế hệ danh thủ, khi ra đi, dễ dàng thích ứng và trở thành ngôi sao ở các CLB khác. Bạn có thể nhìn thấy được ở Dennis Bergkamp, anh em nhà de Boer ngày xưa và Wesley Sneijder, Nigel de Jong hôm nay. Tuy nhiên với nhiều người, đó đôi khi lại quá sắt đá.
Một vấn đề khác đã nảy sinh cho lò đào tạo trẻ Ajax trong giai đoạn mới. Johan Cruyff – một trong những sản phẩm ưu tú nhất đã đưa những tinh hoa đó đến với La Masia và Barcelona.
“Tiêu chuẩn vàng” của Ajax cũng dần dần bị các đối thủ khác học theo và áp dụng cho các lò đào tạo trẻ của họ. Họ vượt qua chính Ajax bằng tiền bạc, cơ sở vật chất cùng các mức ưu đãi hấp dẫn. Ngoài ra, mỗi khi sản sinh được ngôi sao mới, vì tiềm lực tài chính thua sút, việc Ajax dễ mất nhân tài vào các đội bóng khác cũng là lý do khiến họ không còn thành công như năm 1995 nữa. Đó là ở Châu Âu. Hiện tại kể cả trong nước, Ajax còn phải cạnh tranh với Feyenoord về đào tạo cầu thủ trẻ.
Ajax Amsterdam, vì vậy cũng như Sao đỏ Belgrade, tip mien phi như Benfia, như Celtic… Những tên tuổi lẫy lừng trong quá khứ nhưng không thể “quẫy” được mình trong thế giới bóng đá hiện đại.